Kısa Çalışma Ödeneği Nedir? Turizm Çalışanları İçin Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ)

Kısa Çalışma Ödeneği Nedir? Turizm Çalışanları İçin Kısa Çalışma Ödeneği (KÇÖ)

Tüm ülkelerde uygulanan karantinadan en çok etkilenen sektörlerin başında gelen sektörlerden birisi de turizm. Aylarca düzenli geliri olmayan turizm çalışanları ise ekonomik sıkıntılarla baş başa kaldı.  Tam yeni sezon için işbaşı yapacak iken dünyada turizm faaliyetleri tümüyle durduğu için, turizm sektöründe sezonluk çalışanların iş sözleşmesi sezon bitiminde askıya alınıyor. Turizm sektörü başta olmak üzere mevsimlik çalışan işçiler, kısa çalışma ödeneğini ve koronavirüs salgını sonrasında kısa çalışma ödeneğinden yararlanıp yararlanamayacaklarını merak ediyor. Gelin ilk önce ''kısa çalışma ödeneği nedir'' sorusunun cevabuna bakalım. 

Kısa Çalışma Ödeneği Nedir?

Kısa Çalışma Ödeneği de İşsizlik Sigortası Fonu kapsamında sağlanan bir imkan olup, genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerle işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak en az üçte bir oranında azaltılması veya süreklilik koşulu aranmaksızın işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen en az dört hafta süreyle durdurulması hallerinde, işyerinde üç ayı aşmamak üzere sigortalılara çalışamadıkları dönem için gelir desteği sağlayan bir uygulamadır. Bakanlar Kurulu kararı ile üç aylık süre altı aya kadar uzatılabilir.

Kısa çalışma ödeneğine başvuru genel ekonomik, sektörel, bölgesel kriz veya zorlayıcı sebeplerin varlığı iddiasıyla işveren tarafından yapılmaktadır.

Mevsimlik Turizm İşçileri Kısa Çalışma Ödeneğinden Faydalanabilir Mi?

Turizm sektörü başta olmak üzere mevsimlik çalışan işçiler, kısa çalışma ödeneğinden yararlanıp yararlanamayacaklarını merak ediyor. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, okurların sorularını yanıtladı.

Soru: Alanya’da bir otelde çalışıyorum. Otelden 31 Aralık 2019 tarihinde ayrıldım. Sezon başında tekrar başlamak üzere iş sözleşmem askıya alındı. Mart ortasında işe başlamam gerekiyordu ama virüsten dolayı hala çağrılmadım. Ne olacağı, otelin ne zaman açılacağı da belirsiz. Üç aydır işsizim. İş sözleşmem askıda olduğu için de ne işsizlik maaşı ne de kısa çalışma ödeneği alabiliyorum. Benim durumumda olan kişiler ne yapabilir? Otel veya devlet tarafından bizimle ilgili bir yardım olacak mı? Bizim buralarda turizm harici pek iş olmaz. Ne yapacağımızı bilmiyoruz, gerçekten zor durumdayız. (Fatih S.)

Yanıt: Fatih Bey, İşsizlik Kanunu’nda geçen yıl yapılan değişiklik, turizm sektörü başta olmak üzere sizin gibi mevsimlik çalışanların işsizlik maaşı ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanmalarına olanak sağladı.

Kanunun eski halinde, işsizlik maaşı veya kısa çalışma ödeneği alabilmek için başvuru yapıldığı tarihten önceki son 120 gün “sürekli” çalışma koşulu bulunuyordu. Yapılan değişiklik ile “sürekli” çalışma yerine, son 120 gün “hizmet akdine” dayalı çalışma koşulu getirildi. Bunun anlamı şu, son 120 gün (KOVİD-19 salgınına yönelik karantina süresince kısa çalışma ödeneği için bu süre 60 gün olarak aranacak) prim ödenmesi gerekmiyor, askıda da olsa bir işveren ile iş sözleşmesi olması yeterli.

Geçen yıl yapılan bu değişiklik, turizm sektöründeki mevsimlik işçilerin, diğer koşulları yerine getirmeleri şartıyla işsizlik maaşı ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanmasına olanak sağladı.

Turizm sektöründe mevsimlik çalışanların iş sözleşmesi, sezon sonunda askıya alınıyor, yeni sezonda tekrar işlemeye başlıyor. Askıya alınan dönemde de iş sözleşmesi geçerliliğini sürdürüyor. Süreli sözleşme, yani tek sezonluk sözleşme yapılmış olan kişiler ise üst üste iki sezon aynı işverene bağlı çalışır ise onların sözleşmesi de çalışılmayan dönemde askıya alınmış sayılır.

Diğer taraftan, aynı işverene bağlı olarak sadece geçen sezon için süreli sözleşme ile çalıştırılmış işçiler için de çözüm bulunuyor. İşveren bu kişilere yazılı işbaşı çağrısı yapıp, karantina dolayısıyla çalıştıramadığı için İŞKUR’a kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunabilir.

Son 3 yıllık dönemde 450 gün primi bulunan ve son 60 gün hizmet akdi olan turizm sektöründeki mevsimlik çalışanlar, kısa çalışma ödeneğinden yararlanabilirler. İşveren daha önce sadece kesintisiz çalışan işçiler için kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunmuş olabilir. Mevsimlik çalışanlar için işverenin ek liste ile başvuruda bulunma hakkı var. Turizm çalışanlarının, bilmeyen işverene bu haklarını hatırlatmalarında yarar bulunuyor.

Kısa Çalışma Ödeneği Ne Kadar?

Günlük kısa çalışma ödeneği; sigortalının son on iki aylık prime esas kazançları dikkate alınarak hesaplanan günlük ortalama brüt kazancının % 60'ıdır. Bu şekilde hesaplanan kısa çalışma ödeneği miktarı, aylık asgari ücretin brüt tutarının % 150'sini geçemez.

Kısa Çalışma Ödeneği Nereden Sorgulanır?

e-Devlet üzerinden Kısa Çalışma Ödeneği sorgulama işlemi gerçekleştiriliyor. Aşağıda bulunan linke tıklayıp e-Devlet'e giriş yapabilirsiniz.

Kısa çalışma ödeneği sorgulaması için buraya tıklayınız. 

Kısa Çalışma Ödeneği Nereden Alınıyor?

Kısa çalışma ödeneği, işyerinde uygulanan haftalık çalışma süresini tamamlayacak şekilde çalışılmayan süreler için, işçinin kendisine ve aylık olarak her ayın beşinde ödenir. Ödemeler PTT Bank aracılığı ile yapılmaktadır. Ödeme tarihini öne çekmeye Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı yetkilidir.